.

41
zo goed uitzag als gisteren; de heftigheid van de liefde was voorbij. Evengoed had het indruk op me gemaakt: Marcella leek zo ongerept en dan ineens zo'n hartstocht. Het was een voorproefje van wat zou komen.
Niemand sloeg acht op Hollandse onderonsjes (afgezien van spionnen) behalve één: Parviz, een grote brede Pers met een brede lach en een grote snor, vriendelijk en sentimenteel. Hij woonde in de States en miste zijn vrouw al na een paar dagen. Hij stond aan onze kant en hij kon heerlijk genieten van de klank van Hollands, dat hem fascineerde: hij zei dat het hem aan Bergman-films deed denken. Een van die dagen was Pradeep jarig en hij had een fles whisky verstopt die hij van het vliegveld van Delhi had meegenomen. Hij had hem nog niet te voorschijn durven halen, maar ik haalde hem over. Op een rustig plekje buiten zouden we ons gaan bezuipen, ingewijden werden ingelicht. Zodoende kwam er een select gezelschap samenzweerders bijeen: Pradeep en Lakshman, Steven en ik en de derde Pers, Majid, een echte boef. Hij studeerde iets technisch in Memphis, was achter in de twintig, had kroezig haar en snor en baard, stevig gebouwd. Hij had een fraaie zeurende manier van Engels spreken, niet dat geslis van Parviz. In no time kwam het gesprek op vrouwen en hoeren. Steven vond dat het onverstandig was te rotzooien met vrouwen onder de participants, dat gaf maar complicaties, dat kon niet goed gaan. We waren het daarmee eens; achteraf wisten we niet waar we over praatten. Zo bleven hoeren over: Pradeep kende bordelen in Bangkok, Hong Kong en Tokio, Steven had contacten in Rome. Majid hoefde niet op te scheppen, je zag zo dat hij gewend was met vrouwen om te gaan, Steven niet, Laxman was de onschuld zelve en Pradeep geloofde ik maar half, wat later geheel onterecht bleek: hij versloeg Christian nog in hoerenlopen. Ik had nog nooit een hoer aangeraakt, maar als de jongens me meenamen had ik er niets op tegen, ik was benieuwd over mezelf. De whisky maakte me wazig, ik moest ermee oppassen, de twee Nepalezen waren snel dronken en we maakten de fles niet eens leeg die avond, de ascetische invloed van Barrytown waarschijnlijk; achteraf ongelofelijk eigenlijk, gezien de slemppartijen van daarna.
Overdag was ik in drukke discussies gewikkeld over alcohol. Om in Barrytown zelf te drinken was te cru, maar daarna moesten we vrij spel krijgen. Participants zeiden dat we die Agreement to Participate hadden getekend en dat we ons woord daardoor gegeven hadden. Ik zei dat ze me die Agreement dan maar eens moesten laten zien ; er stond geen woord over alcohol en drugs in, alleen vaagheden. Alleen in de informatiestencils waren alcohol en drugs verboden. Dus ik zei dat ze niets getekend hadden, die vaagheden van de Agreement kon iedereen naar keuze invullen. Michael en Ulrich waren het niet met me eens. Ik zei dat het bovendien al te belachelijk was ons eraan te houden als Richardson zelf niet van de fles af kon blijven. Bedenk dat die discussies plaats vonden onder de ogen van
42
Moonies en Moonieheulers; voor hen zat ik de boel te verpesten. De meerderheid ging mee, er zou gedronken worden, uiteindelijk door Michael en Ulrich ook.
Er was ook nog een dag uitgetrokken voor de Moonielezingen: het was broeierig heet die dag en de meeste participants bleven demonstratief weg. Voor de verandering was ik wel van de partij, de Moonieleer interesseerde me. Ik had destijds van Patries al de eerste lessen gehad, maar in Barrytown begon ik er sjoege van te krijgen. Wat het eerst opviel is dat ze altijd over herstellen en goedmaken praten. De erfzonde kan alleen door ascese worden weggewist : door moedwillig lijden, opoffering en zelfverloochening koop je je ziel van de duivel terug of de zielen van anderen. Patries was een keer met haar broeders en zusters zeven keer om Leiden heen gelopen om de zonden van de stad weg te nemen. Daar zag ik wel wat in. De Moonies spelen op emoties maar proberen hun leer tegelijk intellectueel te onderbouwen, zodat ze vaak pedant klinken, en vooral saai. Ze illustreren hun betoog met schema's en diagrammen, die teruggaan naar de binaire opposities van de Confucianisten. Moon's leer is een typische bastaardreligie, half verwerkt christendom, doorspekt met Confucianisme en lokaal sjamanisme (daarover later). Ze leggen de Bijbel op een Confuciaanse manier uit, zodat je de raarste verdraaiingen krijgt, die de christenen de haren ten berge laten rijzen. Er waren drie rondes, met drie sprekers. De eerste was een fanatiek baasje, hij deed me aan een rottig keffertje denken dat zich in iets vastbijt en niet meer los laat. Hij slingerde zich in een soort frenzy en hij liep in zijn razernij bijna de eerste rij banken onder de voet, zwaaiend met zijn krijtje. Het viel me een beetje tegen, ik had gedacht dat de Moonies betere preachers voor ons in petto hadden, aan de andere kant was dat geklungel wel leuk. De tweede spreker was kleurloos, de derde kwetsbaar. Hij had ook bijna geen publiek meer en hij leed zichtbaar onder al dat verzet. We kwamen over Jezus te spreken en hij ging de boot in. De Moonies beweren dat ze christenen zijn, de ware christenen, maar dat zijn ze niet. Ware christenen zien in de kruisdood Jezus’ triomf, terwijl de Moonies het als een mislukking zien. Het is typisch Oost-Aziatisch om het kruis alleen maar als een vernedering te kunnen zien. De jezuïetenmissionarissen vroeger hadden er alle moeite mee om hen daar vanaf te brengen. Door zijn kruisiging nam Jezus de zonden van de wereld weg en als je dat niet gelooft, ben je geen Christen, punt uit. Ik had er schik in de Moonies met christelijke theologie om de oren te slaan, want we gingen nog even op de fijne punten door. Door de kruisiging had Jezus niet kunnen trouwen en een volmaakt gezin stichten, wat de basis is voor het definitieve herstel. Voor christenen klinkt dit bespottelijk. Toen de Moonie zei dat Jezus' woorden tijdens de bruiloft van Kana een kritiek betekenden op Maria dat ze hem niet liet trouwen, werd er met hoongelach geantwoord. Ik had haast medelijden met hem. Het was warm, het liep allemaal af met een sisser, het leek alsof de Moonies geen zin hadden om ons nog iets bij te brengen, een goed teken.
43
Onder de discussies leerde ik Gerard O'Sullivan kennen, een theologiestudent uit New York, achter of midden in de twintig. Hij kende Moonies persoonlijk, respecteerde hen als personen, maar de Moonie theologie was voor hem brandhout. Hij zag me voor een theoloog aan. In Barrytown was hij druk bezig met theologische discussies, dat zou nog anders worden. Hij zag er niet uit: een babyface, korte plakhaartjes, scheiding opzij, pafferig en stijf. Hij zou drastisch veranderen op reis, zelfs fysiek. Zijn punt was dat de Moonies in hun heilige boek The Divine Principles het messiasschap van Moon baseren op een profetie van een oud Koreaans heilig boek, wat voor hem betekende dat er niets christelijks aan dat Messiasschap was. Hij beet zich vast in dat punt, ik vond het wel best. In Barrytown zag ik niks in hem, later zou hij het de Moonies nog lastig maken.
‘s Avonds ging een selecte groep in een busje opgepropt naar een Tibetaans klooster in Woodstock. Dat kon me verder niet schelen, maar Marcella vertelde de volgende dag dat een creep naast haar in het busje zijn handen niet kon thuis houden, uitgerekend Marcella. De boosdoener was Eric the Jew (je had ook Eric the Moonie), een jong joch met een zwart donssnorretje, een hoop praatjes, a spoilt brat (later meer).
De Moonies hadden een kerk in het kloostercomplex; ik ging er wel eens mediteren, ik had er een plek gevonden waar ik me kon verstoppen. Marcella kwam er ook eens; daar trof ze Patries aan, languit op de grond, schreeuwend uit alle macht: God help me. Marcella werd niet goed en verdween. Ik legde haar Patries' hysterische aanleg uit en zei dat ze er niet zoveel waarde aan moest hechten; ze was er beduusd van.
De laatste avond moest een celebration worden; de Moonies deden dit altijd de laatste avond van elke etappe. De eetzaal baadde in een zee van licht door diverse spots, er was een complete cameraploeg, Japanse Moonies, die de hoogtepunten van de reis zouden vastleggen. Ik zag het niet zitten. Ik ging mijn spiegelzonnebrillen halen. De rooie zette ik zelf op, de blauwe zette ik Tashi op zijn neus. Dat gaf een hoop hilariteit en ingehouden irritatie, ze zouden me zeker niet filmen. Telkens als Moonies met cameras in de buurt waren, binnen of buiten, ging de zonnebril op. Er waren een paar verplichte redevoeringen, waarvan er één opviel. Er was een nieuwe top-teamleader bij, de Ceylonees David Kalupahana, professor op Hawaii en een wereldbekende autoriteit op het gebied van Theravada-boeddhisme. Ab kende hem en keek ervan op. Kalupahana hield een agressieve rede in bedekte termen. Hij was shocked toen hij Aaron's Reflections las over wat er was gebeurd. In de vaagste termen werden we in feite berispt. Ik heb er nog spijt van dat ik niet ben opgestaan en hem zijn woorden heb laten inslikken. Hij was er niet eens bij geweest, dus moest hij zijn mond houden. Kalupahana zou zich ontpoppen als de walgelijkste Moonieheuler. Op het eind van de rede schoof hij zijn zoontje van 10 naar voren als de grote verzoener. Als er problemen waren, moesten we maar naar hem gaan en dan zou alles goed komen, alsof de kleine (Milinda heette hij) het
44
embleem van spirituele zuiverheid was. Als je er bij stilstaat en de nep-poëtische waas van die woorden opzij legt is het al te belachelijk. Milinda was een spoilt brat zoals ik er zelden een gezien heb, onuitstaanbaar, door iedereen verwend en badend in opgeklopte populariteit. Hij was het enige kind dat meereisde, wat me pedagogisch niet helemaal verantwoord leek. Ik hield hem consequent af als hij in mijn buurt was.
Heema danste, een Moonie kwijlzanger kwijlde, Joe Bettis deed op gevatte tijd wijze de aankondigingen voor het vertrek naar Israël, terwijl de meeste participants bij zichzelf dachten dat als ze eenmaal uit Barrytown waren ze gingen doen waar ze zin in hadden.
De Moonies hadden een waslokaal met machines, een grote rotzooi, ik vond het daar leuk. Lynne Bettis, die mijn hand had vastgehouden tijdens de ‘spontane’ gebedsgenezing, vroeg of ik haar was wilde doen. Dat was geen punt. Ik was aan de praat met een knap Moonie meisje (knap voor Moonie begrippen, de meesten zijn lelijk); ik vroeg haar het hemd van het lijf hoe het was als Moon in de buurt was en of ze hem van dichtbij had gezien en gesproken. Het kwam erop neer dat het niets bijzonders was, ze was rustig in staat met de Messias te praten, het ging allemaal gewoon. Ze zei het niet letterlijk, maar voor haar was hij geen god maar een soort leider of voorman. Het leek of ze de hysterie van de meeste Moonies niet kon opbrengen en dat accepteerde. Ik vroeg me af of Moonies ten opzichte van Moon hetzelfde waren als premies ten opzichte van Maharajji: die zijn platgeslagen als hij recht op hen afkomt. Ik heb ook met Reinhard gepraat, de jonge Duitser die door Richardson was bedreigd. Hij maak een incoherente indruk, hij zei dat het allemaal overweldigend voor hem was, hij begreep het allemaal niet zo goed, hij verstond ook slecht Engels. Ik heb alles wat er gebeurd was even snel voor hem op een rijtje gezet, in de hoop hem gerust te stellen. Door de was miste ik de Mooniefilm waarin de zonen van Moon hun meesterschap in taekwondo bewijzen door hun bonken van tegenstanders moeiteloos uit te schakelen. Er liepen ook veel zwartebanders rond in Barrytown. Er was een kasteeltje op het terrein dat er verlaten uitzag. Ik ging er 's avonds heen met Geraldine, er waren twee Moonies bezig met opknappen. Er schenen Moonies in te wonen, want we mochten niet vrij de trappen op. Maar het waren aardige jongens en we hadden een aangename spirituele discussie waarin we vlot langs elkaar heen te praatten. Het kasteeltje leek geknipt voor een goedkope horrorstory, er hing daar iets, maar je kon het niet helemaal serieus nemen.
Ik heb ook nog gewerkt in Barrytown toen ons team corvee in de keuken had, dat ging bij toerbeurt. Ik heb een keer meegedaan, maar op dat moment was ik totaal ongecoördineerd. Ze moesten me alles voorkauwen, ik begreep nooit wat ik moest doen, maar Geraldine hield me geduldig de hand boven het hoofd. Ik voelde me een hulpeloos onhandig kind, ze glimlachte alsmaar. Ze deed alles voor en na een poos bleef ze naast me staan werken. Geleidelijk kwam de spiercontrole over mijn handen
45
terug en werd mijn hoofd helder. Er was een radio daar en toen Don't you want me baby, de zomerhit van de Human League klonk, zette ik hem voluit en kon er niets meer mis gaan. Ik had niet het gevoel dat ik iets had uitgevoerd, maar de anderen namen er geen aanstoot aan door de afscherming van Geraldine. Ze verbaasde me nog, ze zag eruit als een ouwe hippie, maar ze bleek een marine biologist te zijn en had een jaar in Brazilië gewerkt. Ik heb nog iets vergeten over Majid, de Pers die met ons whisky dronk. Hij had een klassieke Iraanse kop, zo van een Achaemenidische afbeelding weggelopen. Een paar weken voor Barrytown was zijn vader is Iran geliquideerd door de mannen van Khomeini. Toch wilde hij terug naar zijn land, Minoo ook; Parviz niet.
Na Richardsons val bemoeiden de participants zich ook met eten koken, zodat we beduidend beter eten kregen. Wat we daarvoor kregen, was wel niet heel slecht, maar net zo fantasieloos als de Mooniemeisjes in de keuken eruit zagen. Ik had al eens eerder Moonie-eten gezien, volgens mij leggen ze het af tegen de vaak geïnspireerde kookkunst van andere sektes. De Indiërs deden een keer hun best en Steven nam ook een keer de leiding met Italiaans eten. Het water was niet te drinken door het chloor, mijn maag werd er niet goed van, dus hield ik het bij thee, dat kon het net hebben. Samen met Michael vond ik een tv-kamer. Michael probeerde een net te vinden dat de voetbal-WK uitzond, maar in New York hebben ze daar kennelijk geen gevoel voor. Na een half uur commercials en lokaal onbenullig nieuws gaven we het op. Eigenlijk zag het er overal binnen een beetje rotzooierig en sjofel uit. Ik had gedacht dat de Moonies dezelfde netheidsmanie zouden hebben als andere sektes. De burelen van de staf waren armoedig, terwijl dit toch een van de grote United Church hoofdkwartieren was. De Moonies hadden goedkope kleren aan, alsof ze expres een low profile wilden houden. Wat de inrichting betreft streven de meeste sektes naar harmonische verhoudingen en kleuren en precieze afwerking. Dat had ik bij de Moonies ook gezien, dat streven, maar ze hebben zó’n wansmaak dat het mislukt. Hun perceptie lijkt verkrampt, ik denk dat zelfs hun smaakzin is aangetast. Brallerige smartlappen en ijle engelenliedjes vormen hun favoriete muziek. Zelfs de kopieermachine was armoedig; ik heb Harberts brief gekopieerd. Na het wassen ging ik naar het postkantoortje, verscholen in een van de verlaten zijvleugels. Het was er druk. Ik stuurde hem op, ook nog de kaart aan Mariëtta en de kaart voor haar vriendin in New York. Verder was ik niet van plan om nog iets naar Holland te schrijven.
De laatste ochtend om 6 uur op, eten, de bus in. Ik zat naast Sue, een meisje van Santa Barbara (net als Steven en Bob O'Brien), midden in de 20, van mijn team. Niet echt mooi, maar ze had wat, kortgeknipt, ingetogen en slim, lage stem. Het was geruststellend om tegen elkaar aan te zitten, we praatten een eind weg over Santa Barbara. Ze verzuchtte dat ze maar liefst 75 mensen een kaartje moest sturen, waar ze niet omheen kon. Aan de hand van haar adressenboekje ging ze alle 75 af, zo te zien had ze een (zin)vol leven daar. Ik stelde voor dat ik de kaartjes zou schrijven; toen ze eenmaal zeker was dat ik het meende, stemde ze toe. Sue was een van de tientallen die niet in de voorste linies legen de Moonies vochten, maar die hun praktijken veroordeelden. In de team meetings kon ze trouwens goed haar mond open doen.
Naar Aflevering 10
Naar INHOUD